پیشگیری از عفونت HTLV

در حال حاضر هيچ واكسن موثري بر عليه اين عفونت وجود ندارد و از طرف ديگر پيامدهاي پزشكي و اجتماعي عفونت HTLV-1 ممکن است براي بيماران و خانواده آنها ناگوار باشد. بنابراين ‌پيشگيري از ابتلا به اين عفونت اهميت زيادي دارد.

پيشگيري اوليه از اين عفونت بسيار ساده بوده و مستلزم اطلاع داشتن از راه‌هاي اصلي انتقال ويروس و نيز پرهيز از ترس بيجا و اقدامات نادرست و غير علمي در برخورد با افراد آلوده است. به‌دليل مشابهت اسمي با HIV، اغلب تصور مي‌شود عفونت HTLV منجر به بيماري ايدز مي‌گردد. اين تصور اشتباه ممكن است منجر به بروز پيامدهاي رواني و اجتماعي بسياري در بيماران و خانواده آنها ‌گردد. بديهي است آموزش دانشجويان و شاغلين حرف پزشكي براي ارتقاي آگاهي و نگرش آنان در مورد اين عفونت اهميت بيشتري دارد.

انتقال این ویروس از طريق فرآورده‌هاي خونی با غربالگري آنتي‌بادي اين ويروس در خون‌هاي اهدايي كاهش مي‌يابد. در بسياري از كشورهاي توسعه‌يافته غربالگري داوطلبان اهداي خون از نظر آنتي‌بادي HTLV، معاف كردن گروه‌هاي پرخطر از اهداي خون و اجراي فرايندهاي ويروس‌زدايي از خون‌هاي اهدايي منجر به کاهش خطر انتقال اين عفونت از طريق انتقال خون شده است. در ايران هم در حال حاضر كليه خون‌هاي اهدايي در برخي از استان‌هاي کشور از جمله خراسان رضوي، شمالي و جنوبي از نظر HTLV آزمايش مي‌شوند.

افراد مبتلا به HTLV-1 نبايد خون يا بافت اهدا نمايند. همه اهداکنندگان عضو در بسياري از كشورها پيش از اهدا از نظر اين عفونت مورد بررسي قرار مي‌گيرند. در ايران نيز ابتلا به اين ويروس در هر دو فرد دهنده و گيرنده عضو پيوندي پيش از پيوند اعضا بررسي مي‌شود.

انتقال ويروس از مادر به فرزند يكي از راه‌هاي مهم انتقال HTLV است كه باعث ايجاد بيماري مي‌گردد؛‌ بنابراين غربالگري مادران باردار از نظر آنتي‌بادي ويروس در مناطق اندميك نقش مهمي در پيشگيري ايفا خواهد كرد. بررسي HTLV-1 در آزمايشات رايج دوران حاملگي، در اكثر مناطق دنيا به صورت رايج انجام نمي‌شود اما در برخي مناطق اندميك جزو آزمايشات روتين قرار گرفته است.

عدم تغذيه کودک با شير مادر و يا كوتاه كردن مدت شيردهي به كمتر از 3 ماه، باعث كاهش قابل توجهي در ميزان ابتلاي شيرخواران مي‌گردد.‌ اگر چه اين موضوع ممكن است در كشورهاي در حال توسعه باعث عوارض عمده‌اي  از جمله سوء‌تغذيه در نوزادان و افزايش مرگ و مير آنها گردد. در اين موارد اقداماتي مانند حرارت دادن شير و يا فريز كردن آن و يا تغذيه كودك با شير خشک راهكار جايگزين مناسبي خواهد بود. در روش freeze–thaw processing ابتدا شير در فريزر خانگي در دمای 12- و در طول شب منجمد شده و سپس در طول روز با قراردادن شير در ظرف آب 37 درجه، گرم مي‌شود.

عفونت HTLV-1 همانند ديگر عفونت‌هاي مقاربتي، مرتبط با تماس جنسي محافظت نشده، داشتن شركاي جنسي متعدد و وجود زخم در اندام تناسلي است. لذا انتقال جنسي اين ويروس با پايبندي به اصول اخلاقي و پرهيز از تماس‌هاي جنسي ناسالم به سادگي قابل پيشگيري خواهد بود.

همچنين مشاوره و آموزش به معتادان تزريقي در موردكاهش آسيب مي‌تواند در پيشگيري از عفونت HTLV-1 در اين افراد موثر باشد.

و بالاخره بايد توجه داشت مشكلات روانپزشكي مانند افسردگي و اضطراب و نيز اختلال در روابط بين فردي در افراد مبتلا ممکن است شايع باشد. لذا دسترسي افراد به اطلاعات صحيح در مورد HTLV-1 و مشاوره مناسب آنان اهميت بسيار زيادي دارد.

به‌طور كلي آموزش مهمترین اصل برای پیشگیری از انتقال عفونت HTLV-1 به دیگران است.