HTLV و انواع آن

تعداد زیادی از ویروس‌ها همانند HHV-8, CMV, EBV و رتروویروس‌ها، لنفوسیتهای انسانی را آلوده ‌می‌نمایند. ژنوم خانواده رتروویروس‌ها از نوع RNA است به‌طوری که همه اعضای اين خانواده، دو رشته کاملا همسان از RNA دارند. اما پس از ورود ویروس به سلول میزبان (به طور مثال سلول T انسان) این ژنوم RNA تبدیل به DNA می‌شود که بتواند در کروموزوم میزبان ادغام گردد. این قطعه از DNA که پروویروس نام دارد، الگوی اصلی فعالیت ویروس برای تکثیر و ساخت مولکول‌‌های تنظیم کننده سلول میزبان خواهد بود. این نوع از فعالیت، مختص این خانواده ویروسی و از مشخصات اصلی متمایز کننده آنها است.

رتروویروس‌ها خانواده‌ای متشکل از گونه‌های متفاوت ویروسی در مهره‌داران هستند که ویژگی‌های بسیار متفاوتی دارند. شش نوع رتروویروس تاكنون شناخته شده‌اند: HTLV-1 (نوع یك ویروس لنفوتروفیك سلول T انسانی)، HTLV-4 ،HTLV-3 ،HTLV-2 و HIV-1 (نوع یك ویروس نقص ایمنی انسان) و HIV-2. البته ویروس HIV در ابتدا كه كشف شد بعنوان HTLV-3 نامیده‌ شد ولی بعدها متوجه شدند که متفاوت از HTLV است.

عفونت با بعضی رتروویروس‌ها حتی در شرایطی که در سرتاسر عمر همراه با ویرمی هستند، در کسر بزرگی از افراد مبتلا، بیماری آشکاری ایجاد نمي‌کند. اما بعضی از اعضای این خانواده ویروسی، بیماری‌هایی از قبیل بدخیمی‌های پيشرونده و بیمارهای طولانی‌مدت، اختلالات عصبی و کاهش ایمنی را سبب می‌شوند. به‌طور مثال HIV به‌طور تقریبی در اکثر افراد مبتلا باعث سرکوب سیستم ایمنی و بروز بیماری‌های عفونی و بدخیمی‌ها می‌شود اما برخی دیگر مانند HTLV-1 فقط در حدود 5-1 درصد از افراد مبتلا آن هم در مدت بسیار طولانی (30-20 سال) بیماری‌های وابسته از قبیل میلوپاتی و لوکمی-لنفوم سلول T بزرگسالان را ایجاد می‌کند. بیماریزایی HTLV-2 بسیار کمتر از  HTLV-1 است و بیماریزايی  HTLV-3 و HTLV-4 كه در دهه اخير شناسایی شده‌اند هنوز مشخص نشده است.

HTLV يك ويروس RNAدار از خانواده رتروويريده‌‌ها و گونه دلتاويروس‌ها است. HTLV-1 يك ويروس بسيار قديمي است كه به نظر مي‌رسد هزاران سال است كه بشر به آن مبتلا شده‌ است. در طول قرون گذشته اين بيماري از آفريقا به ساير مناطق جهان گسترش پيدا كرده‌ است. در اواخر دهه هفتاد ميلادي مجموعه‌اي از لوکمي‌هاي مشابه در جنوب غربي ژاپن منجر به معرفي نوع خاصي از لوکمي با نام لوکمي سلول T بزرگسالان (ATLL) شد. چند سال بعد در سال 1979 ویروس HTLV-1 توسط دكتر Bernard Poiesz و همكاران در آزمايشگاه Robert Charles Gallo در آمریکا به عنوان اولین رتروویروس انسانی از بیمار مبتلا به لنفوم جلدی جدا و شناسایی گردید كه بعدا مشخص شد مبتلا به ATLL بوده‌ است. در سال 1980 تکثیر اين ويروس با کمک اینترکولین 2 میسر گردید .در سال 1982 نیز HTLV-2 توسط kalyanaraman به‌عنوان دومین رتروویروس از لوکمي سلول مویی جدا شد.

همان‌طور که از نام این ویروس‌ها پیداست آنها به سلول T انسانی گرایش دارند . تفاوت آن‌ها با HIV در این است که آن‌ها اختلالات لنفوپرولیفراتیو می‌دهند در حالیکه HIV به طور واضح لنفوپنی و نقص ایمنی می‌دهد.

مطالعات اپیدمیولوژی مولکولی نشان داده‌ است که پروویروس HTLV-1  بطور قابل ملاحظه‌ای از نظر ژنتیکی پایدار است. اين ويروس داراي سروتایپ‌هاي مختلف است که تاکنون 6 نوع از آن شناخته شده‌ است. هر یک از این سروتایپ‌ها انتشار جغرافیایی منحصر به فردی دارند به‌طوری که زيرگروه A در بسياري از مناطق اندميك جهان از جمله ژاپن، حوزه درياي کارائیب و ايران يافت مي‌شود و لذا به‌عنوان زيرگروه بين‌المللي (cosmopolitan) نيز شناخته مي‌شود. زيرگروه C در جزاير ملانزی در قاره اقيانوسيه، زيرگروه‌هاي B، D و F در آفريقاي مركزي و زيرگروه E در آفريقاي جنوبي و مركزي گزارش شده‌ است. با اين حال بايد توجه داشت كه اين گروه‌بندي مولكولي نقش چنداني در مطالعات اپيدميولوژيك HTLV-1 ندارد زيرا اين عفونت‌ها در بيشتر موارد به‌وسيله زيرگروه بين‌المللي (cosmopolitan) ويروس ايجاد مي‌شوند. به‌علاوه بروز بيماري‌هاي ناشي از HTLV-1 وابسته به زيرگروه اين ويروس در افراد مبتلا نيست.

HTLV-2 داراي دو زيرگروه A و B است. زيرگروه A در آمريکاي شمالي و زيرگروه B اغلب در بومي‌هاي آمريکا ديده مي‌شود. به‌علاوه هر دو زيرگروه در معتادان تزريقي اروپا ديده شده‌ است.

عفونت HTLV-1 نيز مانند عفونت با ساير رتروويروس‌ها، در همه عمر باقي مي‌ماند و مي‌تواند زماني كه آنتي‌بادي بر عليه ويروس ساخته شده‌ است، در سرم فرد مبتلا شناسايي شود.