پاراپارزي اسپاستيک تروپيکال همراه با ميلوپاتي ناشي از ويروس HTLV-1 یا HAM/TSP

ویروس HTLV-1 اگر چه اولین بار در یک بیمار مبتلا به لنفوم گزارش شد اما بعدها مشخص شد که این ویروس بیشتر از اینکه لنفوتروپیک باشد نوروتروپیک است و مهمترین تظاهر بالینی آن میلوپاتی است. میلوپاتی ناشی از ( HTLV-1 (HAM بیشتر در نواحی گرمسیری دیده می‌شود لذا به آن TSP هم می‌گویند. اما در بعضی از نواحی غیر گرمسیری از جمله استان خراسان هم دیده می‌شود.

HAM/TSP با ايجاد پاراپارزي اسپاستيك پيشرونده همراه با اختلال اسفنكتري مشخص مي‌گردد. اولين مورد TSP در سال 1956 ميلادي در حوزه درياي كارائيب گزارش شد و بيماري HAM ابتدا در ژاپن مشخص گرديد. در سال 1988 ميلادي گروهي از سازمان جهاني بهداشت اعلام كردند كه اين دو بيماري، اختلال يكساني هستند.

0/3 تا 4 درصد افراد مبتلا به عفونت HTLV-1 دچار HAM/TSP مي‌شوند. برآورد شده است اين بيماري در 1 تا 8 درصد ژاپني‌هايي كه به‌دنبال انتقال خون مبتلا به عفونت شده‌اند بروز مي‌كند. HAM/TSP دوره كمون كوتاهتري از ATL دارد. از زمان ورود ويروس به بدن تا شروع علائم عصبي از چند ماه تا چند سال ممكن است طول بكشد. اگر چه در بعضی شرایط خاص احنمال دارد در کمتر از 3 ماه و بعد از انتقال خون آلوده روی دهد ولی به طور معمول دوره کمون آن سه سال است و حتی گاه 20 تا 30 سال هم طول می‌کشد. به‌طور كلي شروع اين بيماري در دهه 4 تا 5 زندگي است و در زنان شايع‌تر از مردان است.

بر طبق شواهد اپيدميولوژيك انتقال جنسي HTLV-1 اصلي‌ترين راه انتقال عفونت است كه منجر به بروز HAM/TSP مي‌شود. با اين حال بروز اين بيماري به‌دنبال انتقال خون آلوده بسيار سريع‌تر بوده و 1 ماه تا 4 سال پس از انتقال فرآورده‌هاي خوني آلوده رخ مي‌دهد. همراهي بيماريهاي اتوايميون مانند پلي‌ميوزيت، گريوز، آرتريت و سندرم شوگران با بيماري HAM/TSP نيز گزارش شده است.

به نظر مي‌رسد كه توانايي سيستم ايمني افراد مبتلا اهميت زيادي در كنترل بيماري‌هاي ناشي از اين عفونت دارد. در واقع هرچه بار ويروس در خون افراد مبتلا كمتر باشد، احتمال بروز بيماري ميلوپاتي ناشي از ويروس HTLV-1 كمتر است.

شروع علائم بالینی تدریجی و آهسته پیشرونده بوده و علايم ممكن است در ابتدا به آرتروز مفاصل و يا كهولت سن نسبت داده شوند. شایع‌ترین شکایت بیماران ضعف اندام‌های تحتانی و اختلال در راه رفتن است. علائم دیگر به شکل كمردرد، پارستزی و درد اندام‌های تحتانی، اختلالات ادراری به شکل تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن، يبوست و در مردان ناتوانی جنسی است. در معاینه این بیماران ضعف اندام‌های تحتانی توام با تندی رفلکس‌های وتری و رفلکس پوستی کف پائی اکستانسور (علامت بابنسکی) مهمترین یافته‌ها هستند. البته همه اين علايم در يك بيمار ممكن است رخ ندهند. بيماري بسيار آرام شروع مي‌شود و گسترش آهسته‌اي دارد.

علايم و نشانه‌هاي ميلوپاتي ناشي از HTLV-1 عبارتند از:

• تغييرات حسي و حركتي در اندام‌ها

• راه رفتن اسپاستيك و تكانه‌اي همراه با احساس ضعف در پاها

• كلونوس يا حركات پرشي اندام‌ها

• اختلال عملكرد مثانه

• ساير اختلالات عصبي كه ممكن است در ناقلين عفونت HTLV مشاهده شود مثل اختلالات خفيف در هوشياري و اختلال نعوظ در مردان

در بیماری که با سندرم پاراپارزی اسپاتیک مراجعه نموده و آنتی‌بادی ضد HTLV-1 در خون وی مثبت است، وقتی می‌توان تشخیص HAM/TSP را مطرح نمود که وجود آنتی‌بادی HTLV-1 و یا خود ویروس در مایع مغزی – نخاعی به اثبات رسيده باشد.

داروهاي مختلفي براي کنترل علايم اين بيماري تجويز مي‌شود اما هنوز درمان قطعي براي آن وجود ندارد. براي اطلاعات بيشتر، به درمان عفونت HTLV مراجعه کنيد.