HTLV در ایران

 تاريخچه HTLV در ایران

اولين بار در سال 1369 چهار بيمار مبتلا به نوعي سرطان خون در فلسطين اشغالي گزارش شدند كه همه آنها از مشهد به اين كشور مهاجرت كرده‌بودند و در سه نفر از آنان عفونت HTLV-1 وجود داشت. در مطالعه ديگري كه در همان سال انجام شد 12 درصد يهودياني كه از مشهد به فلسطين اشغالي مهاجرت كرده‌بودند، از نظر عفونت HTLV-1 مثبت گزارش شدند در حالي‌كه در ميان يهوديان ايراني غير مشهدي و ساير يهوديان غير ايراني هيچ مورد مثبتي مشاهده نشد.

در سال 1370 گزارش مقدماتي بررسي HTLV-1 در خراسان منتشر شد و يك سال بعد، 13 بيمار مبتلا به سرطان خون سلول تي بالغين از بيمارستان قائم (عج) مشهد گزارش شد كه در تمام آنها يافته‌هاي آزمايشگاهي به نفع HTLV-1 بود.

مطالعات يادشده احتمال بومي بودن استان خراسان از نظر آلودگي به اين ويروس مطرح نمود و پس از آن مطالعات متعددي جهت بررسي شيوع آلودگي اين ويروس در استان خراسان و ساير مناطق كشور صورت گرفت.

شيوع HTLV در خراسان رضوي

 1-1- مشهد

سال 1372 خورشيدي: در مطالعه‌اي كه در اين سال بر روي داوطلبان اهداي خون در مشهد انجام شد، شيوع آلودگي به ويروس HTLV-1 ، 3/2 درصد گزارش گرديد.

سال 1373 خورشيدي: بررسي حدود 16000 نمونه از خون‌هاي اهدايي از 21 پايگاه انتقال خون كشور بود، شيوع كلي HTLV-1 در كشور را 29/0% نشان داد. در اين مطالعه ميزان آلودگي به اين ويروس در اهداكنندگان خون در مشهد 97/1 درصد گزارش گرديد در حالي‌كه در شهرهاي ديگر كشور بين صفر تا 5/0 درصد متغير بود.

سال 1375 خورشيدي: در بررسي كه بر روي 694 نفر از مراجعه‌كنندگان به آزمايشگاه‌هاي تشخيص طبي، داوطلبان اهداي خون و 13 نفر از مبتلايان به لنفوم در مشهد و نيز 90 نفر از افراد سالم مراجعه‌كننده به درمانگاه آلرژي در گنبدكاووس انجام شد ميزان آلودگي در افراد سالم در مشهد 3 درصد گزارش گرديد و تمامي 13 بيمار مبتلا به لنفوم، HTLV  مثبت بودند اما در ساكنين گنبد كاووس هيچ مورد مثبتي مشاهده نشد.

 سال 1382 تا 1385خورشيدي: مطالعه‌اي شيوع اين عفونت را در فاصله سه سال متوالي از ابتداي زمستان 1382 تا انتهاي پاييز 1385‌در اهداكنندگان خون مشهد، 42/0 درصد گزارش نمود كه نشان‌دهنده روند نزولي شيوع عفونت در دهه اخير در اين گروه بود.

 سال 1388خورشيدي: مطالعه جهاد دانشگاهي در اين سال نشان داد شيوع عفونت در جمعيت عمومي مشهد برخلاف اهداكنندگان خون در سال‌هاي اخير رو به كاهش نبوده‌است. در اين مطالعه شيوع كلي عفونت HTLV-1 در جمعيت عمومي، 1/2 درصد به‌دست آمد. عفونت HTLV-2 تنها در دو مورد مشاهده‌شد كه به صورت آلودگي همزمان به هر دو نوع 1 و 2 ويروس HTLV بود.

 1-2- ساير شهرهاي استان خراسان رضوي

در مطالعه‌اي كه در سال 1381 بر روي يك‌هزار نفر از جمعيت عمومي شهرستان نيشابور انجام شد آلودگي با ويروس HTLV-1 ن4/3 درصد گزارش شد. به‌علاوه مطالعه‌اي بر روي اهداكنندگان خون نيشابور، شيوع عفونت HTLV-1 در اين گروه در فاصله سال‌هاي 1382 تا 1387 را، 15/1 درصد گزارش نمود. همچنين مطالعه جهاد دانشگاهي در سال 1388 مراجعين به آزمايشگاه نيشابور، شيوع بالاي عفونت را در اين شهر تاييد نمود. به‌طوري كه 3/7 درصد از 482 نفري كه به دلايل مختلف براي انجام آزمايش تشخيصي HTLV به آزمايشگاه جهاد دانشگاهي در نيشابور مراجعه كرده‌بودند در آزمايش تاييدي وسترن‌بلات آلوده به عفونت HTLV-1 بودند.

مطالعه‌اي در سال 1387 خورشيدي شيوع اين عفونت را در جمعيت عمومي سبزوار، 66/1 درصد و مطالعه ديگري در سال 1390 خورشيدي شيوع اين عفونت را در جمعيت عمومي تربت حيدريه، 25/1 درصد گزارش نمود.

 شيوع HTLV در ساير استانهاي كشور

مطالعاتي كه در مناطق ديگري از كشور در داوطلبان اهداي خون انجام شده‌است بيانگر شيوع نسبتا بالاي عفونت در استان چهارمحال و بختياري، شيوع متوسط آن در استان‌هاي آذربايجان غربي، هرمزگان و كرج و شيوع پايين آن در استان‌هاي خراسان جنوبي، ايلام و بوشهر است. اما در بيشتر استان‌هاي كشور شيوع اين عفونت در جمعيت‌هاي پرخطر بالاست. به‌طوري كه در دريافت‌كنندگان مكرر خون مانند مبتلايان به تالاسمي، هموفيلي و بيماران همودياليزي از 1 تا 7 درصد گزارش شده‌ است.

 

استان

سال انجام

جمعيت مطالعه

شيوع HTLV-1

(درصد)

خراسان شمالي

1385 تا 1388

اهداكنندگان خون

0.04

خراسان جنوبي

1386

مبتلايان به هموفيلي بيرجند

1.25

گلستان

1387

جمعيت عمومي سراسر  استان

0.29

1383 تا 1384

مبتلايان به تالاسمي گرگان

4.42

مازندران

1388

مراجعين به آزمايشگاه بيمارستان امام ساري

0.08

تهران

1374

مبتلايان به تالاسمي و هموفيلي

به‌ترتيب 4.59 و 2.97

1382

مبتلايان به تالاسمي

6.29

البرز

1388

اهداكنندگان خون كرج

0.11

آذربايجان غربي

1384

بيماران همودياليزي اروميه

1.05

اهداكنندگان خون اروميه

0.34

ايلام

1388

اهداكنندگان خون ايلام

0.002

فارس

1372

مبتلايان به تالاسمي

2.5

چهارمحال و بختياري

1384 تا 1385

مبتلايان به تالاسمي و بيماران همودياليزي

6.72

اهداكنندگان خون

0.62

بوشهر

1381 تا 1382

مبتلايان به تالاسمي و هموفيلي

و بيماران همودياليزي

2.18

1382

اهداكنندگان خون

0.013

هرمزگان

1386

مبتلايان به تالاسمي و هموفيلي

و بيماران همودياليزي

2.38

اهداكنندگان خون

0.18

سيستان و بلوچستان

1380

مبتلايان به تالاسمي

1.6